
“Xotira o‘rami” chirog‘i
Mokume-gane (kumush va mis)
Qo‘lda tayyorlangan · Pasport va seriya raqami · Betakror naqsh
Obyekt qatlamlar g‘oyasini — ham moddiy, ham inson tajribasini shakllantiruvchi qatlamlarni o‘rganadi.
Chiroqning asosini qadimiy yapon metallga ishlov berish san’ati — mokume-gane texnikasida tayyorlangan plastinalar tashkil etadi. Ustalar kumush va mis qatlamlarini ketma-ket birlashtirib, so‘ng ularni prokatdan o‘tkazadilar. Natijada takrorlab bo‘lmaydigan noyob naqsh hosil bo‘ladi.
- O'lchamlari
- Balandligi 43 sm · diametri 30 sm
- Yorug'lik
- LED, to'liq RGB spektri
- Quvvat
- O'rnatilgan akkumulyator, kabel orqali quvvatlash
- Boshqaruv
- Masofadan, smartfon orqali
Qanday yaratiladi
BUKHARA ARTISANSDAN:
Biz mokume-gane texnikasida noyob qimmatbaho buyumlar yaratamiz — turli metall qatlamlarini yagona jismga birlashtirib, takrorlanmas naqsh hosil qiluvchi qadimiy san’at. Biz ushbu texnikani an’anaviy zargarlik doirasidan tashqarida rivojlantirib, uning predmet va kolleksion dizayndagi imkoniyatlarini tadqiq etamiz.
«Xotira qatlamlari» — ushbu izlanishning natijalaridan biridir. Bu yerda plastina chiroq arxitekturasining asosiga aylanadi: uning tabiiy shakli obyekt siluetini belgilaydi, metall naqshi esa yorug‘lik bilan o‘zaro ta’sirlashadi.
Ustalar chiroqni yaratish ustida besh oy davomida — plastinani tayyorlashdan tortib, obyektni yig‘ishgacha ishladilar.
Biz uchun mokume-ganeni rivojlantirish — hunarmandchilikni asrab, uni kelajak avlodlarga yetkazish va zamonaviy san’at hamda dizaynda unga yangi shakllar ochish usulidir.
MUALLIF — TIGRAN ERDMAN:
«Xotira qatlamlari» — biz ko‘plab qatlamlardan: xotiralar, insonlar, uchrashuvlar, yo‘qotishlar, tajribalar, xatolar va ularni yengib o‘tishlardan tashkil topganimiz haqidagi fikrlarim. Biz boshdan kechirgan har bir lahza ichimizda qoladi va boshqalari bilan birlashib, asta-sekin kimga aylanishimizni shakllantiradi. Ushbu obyekt ham xuddi shu tamoyil asosida yaratilgan.
Men uchun «Xotira qatlamlari» g‘oyasi Bukhara Artisans plastinasidan boshlangan. Meni nafaqat metallning o‘ziga xos tuzilishi, balki usta mehnati jarayonida yuzaga keladigan shakl ham qiziqtirdi. Har bir plastinaning o‘ziga xos qiyofasi bor va men uni usta qo‘llari hamda jarayon natijasida qanday paydo bo‘lgan bo‘lsa, shundayligicha saqlab qolishni istadim.
Har bir plastinaning ichida allaqachon qatlamlar mavjud edi — bosim va metallarning o‘zaro ta’siridan qolgan izlar. Men ushbu ichki tuzilmani tashqariga chiqarib, qatlamlarni endi obyektning o‘zida yaratishni istadim.
Har bir yangi narsa o‘tmishdan unib chiqadi va o‘zida uning izini saqlaydi.
Savol-javoblar
Mokume-gane damashq po‘latidan nimasi bilan farq qiladi?
Har ikkala texnika ko‘p qatlamli material bilan ishlashga asoslangan, biroq ularning tarkibi va maqsadi sezilarli darajada farq qiladi.
Damashq po‘lati an’anaviy ravishda po‘lat asosida tayyorlanadi va asosan tig‘lar yaratishda qo‘llanadi. Undagi kontrast naqsh po‘lat qatlamlari o‘rtasidagi farqlar va yuzaga keyingi ishlov berish natijasida namoyon bo‘ladi.
Mokume-gane esa rangli va qimmatbaho metallardan tayyorlanadi va avvalo materialning ichki qatlamlari yuzaga chiqishi natijasida hosil bo‘ladigan noyob naqsh uchun qadrlanadi.
Mokume-gane vaqt o‘tishi bilan qorayadimi?
Bu uning tarkibidagi metallarga bog‘liq. Mis va uning qotishmalari vaqt o‘tishi bilan qorayadi, oltin va kumush esa nisbatan kam o‘zgaradi. Vaqt o‘tishi bilan naqsh kontrasti odatda yanada chuqurlashadi.
Mokume-ganeda nechta qatlam bo‘ladi?
Qatlamlar soni texnologiya va buyumning vazifasiga bog‘liq. Kichik buyumlarda bir necha qatlam bo‘lishi mumkin, murakkabroq zagotovkalarda esa ularning soni bir necha o‘ntaga yetadi.
Qatlamlar soni kelajakdagi naqshning zichligi va xarakteriga ta’sir qiladi, biroq qatlamlarning ko‘pligi uning murakkabligini o‘z-o‘zidan belgilamaydi. Har bir qatlamning qalinligi va materialning keyingi deformatsiya usuli ham muhim rol o‘ynaydi.



